Plattelandsvrouwenvereniging

Malika en Jamal Moussali wilden meer dan een thuishaven bieden aan Britse rotswandbeklimmers. Hun oorspronkelijke ambitie was de boeren in de buurt te betrekken bij de restauratie en zo de kennis van traditionele bouwtechnieken nieuw leven in te blazen. Zij zijn niet de enige Marokkanen die daarmee bezig zijn. Er is een grote honger naar traditionele kennis. In het moderne Marokko trekken oud en nieuw nog naast elkaar op. Maar voor hoe lang nog? Daarom is het bemoedigend om te zien dat respect voor het verleden leeft. Vooral in gebieden die wel bezocht worden door toeristen, maar niet overspoelt zijn, kwam ik dit keer op keer tegen. Toen het Jamal en Malika gelukt was met de restauratie wilden ze doorpakken op het sociale gebied met de vrouwen. Ze wilden dat de vrouwen hun kennis van het maken van decoratieve en gebruiksvoorwerpen in zouden zetten voor de markt om ze daarmee een inkomen te verschaffen. Malika had het idee om bijv. het maken van arganolie gezamenlijk in de Agadir te doen, zodat vrouwen niet alleen met elkaar contact konden hebben, maar ook zouden kunnen leren lezen en schrijven. Daarvoor richtte ze een Cooperative Feminine op. Helaas bleef het bij een droom. De vrouwen mochten van de familie oudsten wel producten leveren, maar niet uit huis weggaan om samen wat te doen. Onderschrift: uitzicht vanuit de eetzaal van Tizourgane. Onder een regen zwangere wolken worden ook hier prachtige huizen gebouwd door migranten. De oude ronde dorsvloer ligt er nog wel, maar wordt niet meer gebruikt. (33 Marokko ZW)

Arganolie

Arfganolie is een veelzijdig product afkomstig uit de pit van de vrucht van de arganboom. De olie heeft vele eigenschappen die het geschikt maken in de cosmetica, het eten en voor medicinale doeleinden. Het werd al door Romeinen gebruikt en is momenteel ook door het Westen ontdekt. In de Soek kan je goedkope zalfjes en lotions kopen waar arganolie in zou moeten zitten. Maar een flesje echte olie is niet goedkoop. De vruchten zijn rijp in juli. Traditioneel bewerken de vrouwen de arganvrucht. Het vruchtvlees wordt als veevoer gebruikt. De noot wordt opengebroken met een steen zodat de pitten vrijkomen waar dan de olie uit geperst wordt. Als de olie in het eten gebruikt wordt, worden de pitten eerst geroosterd. De geroosterde pitten worden vermengt met wat water tot een pasta gemalen in een stenen quern. Vervolgens wordt de olie met de hand uit de pasta geperst. Het restant is ook als veevoer gebruikt. Deze olie is houdbaar voor een aantal maanden en wordt in veel recepten gebruikt. Populair is de dipsaus amlou gemaakt van arganolie, amandelen, pinda’s en honing. De pitten kunnen decennia lang bewaard worden. De arganolie die voor de verkoop is, wordt machinaal geperst en is daardoor langer houdbaar. 50 Marokko ZW

Coöperitives Feminines

Volgens een Marokkaans regeringsbulletin zijn er in het eerste deel van 2013 332 Cooperatives Feminines bijgekomen: gezamenlijke waarde: 4,5 miljoen Dirham (Euro 400.000). Big Business op een kleine schaal. In 2008 deed deze kleinschalige economische bedrijvigheid zijn intrede geholpen door o.a. Oxfam. Het moest de vrouwen in de zeer arme delen van Marokko een mogelijkheid geven om een menswaardig bestaan op te bouwen. Inmiddels is het Groot! Overal zijn werkplaatsen en winkels waar vrouwen hun producten naar toe brengen, produceren en verkopen. Soms zijn de winkels omvangrijk, zoals in Marrakesh en Ouarzazate en soms piep klein zoals in de Ferklah Oase en Tioulit. De producten zijn heel uiteenlopend: veel handwerk, maar ook medicinale producten. De meest bekende en inmiddels uitgebuite Cooperatieves Feminines zijn de producenten van Argan olie. Hun product werd zo populair dat het aan z’n eigen succes ten onder dreigt te gaan. Inmiddels staan overal langs de weg ‘outlets’ die erop voorstaan dat ze Cooperaties Feminines D’Argan zijn, terwijl ze er niets meer mee te maken hebben en ook het geld niet bij de vrouwen meer komt. Desalniettemin is het een geweldig instrument in een economie die dreigt steeds grootschaliger en afhankelijker van ‘imports’ te worden. Op de tekening is Khadija te zien die traditionele patronen borduurt in de Ferkla Oase. (44)