De toegang tot het hart van Marokko

Tussen het Rifgebergte en de Midden Atlas ligt een vruchtbare vlakte. Vanaf de Phoenicische nederzettingen aan de Atlantische kust was het goed te bereiken en al snel ontstond er een nederzetting die later achtereenvolgens door de Carthagensen en de Romeinen werd overgenomen en uitgebreid. De Romeinen gebruikten de weg vanaf Tingis (Tanger) in het noordwesten. De Arabische veroveraars kwamen uit het oosten via de gevaarlijke en goed te verdedigen Rejem-Zhazhapas nabij Taza waar later de grens werd getrokken tussen Marokko en het Ottomaanse Rijk. Wij kwamen uit het noorden over het Rifgebergte. De weg door het berglandschap vanaf Ketama naar het zuiden was spectaculair. De afstand over de kronkelweg was lang. We stopten voor een late lunch bij een tankstation vlakbij Taounate dat aan de zuidflank van het Rifgebergte lag en waar ik deze tekening maakte. Daarna sloegen we van de hoofdweg af en reden een wonderbaarlijk zacht, glooiend land in van boerendorpjes en fruitbomen. De zon ging onder boven een uitgestrekt stuwmeer. Even later waren we verdwaald. In de diepe duisternis reden we over kleine, elkaar kruisende buurtweggetjes zonder bewegwijzering. Soms zagen we de lichtjes van een nederzetting boven dan weer onder ons, maar we hadden geen idee waar we waren. Mohammed was verontschuldigend naar ons en woedend op zichzelf. Voor ons was het een spannend avontuur. Tenslotte bij een T-kruising kozen we na wikken en wegen voor links en het bleek de juiste keuze. Achteraf zagen we op de kaart dat we toch de snelste weg naar Moulay Idriss waren gereden. (34 het Rifgebergte)

Het verloren paradijs

Ooit leefden tussen de Berberstammen in Marokko allerlei wilde dieren zoals nu alleen nog in reservaten in Sub Sahara Afrika te vinden zijn. Nadat het ijs zich terugtrok en de Sahara een wig tussen Noord Afrika en de rest van Afrika vormde had dat niet alleen gevolgen voor Berberstammen die van elkaar gescheiden werden, maar ook voor de flora en fauna. Marokko moet in die tijd een paradijs zijn geweest in de oud-Persische betekenis van het woord: een ommuurde tuin. Maar in plaats van muren werd dit paradijs omgeven door zee en zand. De bewoners werden echter niet uit het paradijs gestoten, maar kregen gezelschap van anderen met koloniale neigingen. Eerst kwamen de Phoeniciërs in de twaalfde eeuw voor Christus. Zij hielden zich alleen aan de kust op. De eerste Joden zijn waarschijnlijk met hen meegekomen in de zesde eeuw voor Christus. De Phoeniciërs werden verdreven door de Carthagensen, die ambitieus te werk gingen en vaste handelsroutes vestigden. In de vijfde eeuw strekte hun rijk zich over heel Noord Afrika uit. Hun meest bekende heerser Hannibal stak de straat van Gibraltar en de Alpen over om met zijn Noord Afrikaanse olifanten Rome te bedreigen. Daarna rustten de Romeinen niet meer tot Carthago vernietigd was. Daarna namen de Romeinen de landen en de handelscontacten van de Carthagensen over. Het paradijs dat Marokko ooit was, hield op te bestaan. Marokko werd de hofleverancier van wilde beesten voor de arena’s van de Romeinen. Met honderden tegelijk werden ze gevangen in netten en verscheept naar Europa. Onderschrift : Gazellen in Nationaal park Sous Massa (26 Marokko ZW)