Decoratief smeedwerk

Onderschrift Decoratief

smeedwerk in de Andalusische stijl is erg populair. Bijna ieder raam en balkon is er van voorzien. Helaas is er niet veel variatie in de smeedwerken patronen en daardoor zijn ramen, leuningen en hekken bewerkelijk en saai om te tekenen. 37 Marokko

Plafonds

Onderschrift Plafonds worden gemaakt door rietstengels in een geometrisch patroon over de draagbalken te leggen. Zo ontstaat een attractief patroon en hoeft het plafond niet afgestuukt te worden. Het plafond van mijn kamer in Kasba des Arsts, Agdz 20 Marokko

Deuren

Onderschrift Geen deur is hetzelfde ook niet de moderne huisdeuren uit staalplaat. Oude deuren zoals het prachtige exemplaar op de tekening zijn gemaakt van planken gezaagd uit één boom, waardoor de bochten waarin de stam zich wringt, precies in elkaar passen. Het hang werk is zo oud als de geschiedenis: uitsteeksels die boven en onder in daarvoor bestemde gaten passen. Het sluitwerk is een indrukwekkend schuif en klik systeem dat alhoewel van dik-hout-zaag-met-planken toch elegant is. Staalplaten voordeuren zijn verstevigd en op gevarieerde manieren gedecoreerd met strips van hetzelfde materiaal en bouten met flinke ronde koppen. Deze tekening is gemaakt in een binnenplaats van het museum in de oude gerestaureerde Kasba van de Ferkla Oase . 45 Marokko

Daken

Onderschrift De Andalusische architectuur zoals de Marokkaanse bouwstijl genoemd wordt, heeft heerlijke dakconstructies: verrukkelijk om te tekenen. Alhoewel de meeste daken plat zijn, zijn veel daken voorzien van een helling. De constructie is eenvoudig: op de dragende muren worden balken gelegd afkomstig van bomen die in de buurt voorradig zijn. De balken worden overlegd met bamboestengels die in bepaalde patronen gelegd zijn. Die worden dan belegd met leem of een of andere puntdakconstructie. De dakpannen die veelvuldig en vaak ook heel decoratief gebruikt worden in de bouw, zijn halve pijpen met een groene glazuur typisch voor het aardewerk uit Tamegroute. Het dak van Dar Imlil. (55 Marokko)

De bouwvak: stukadoors

Onderschrift 4: Moulay Idriss ligt op twee molshopen van heuvels. Huizen worden hutje mutje en boven op elkaar tegen de hellingen gestapeld. Plaats voor steigers is er niet. Stukadoors zijn ware acrobaten als ze planken tussen de huizen proberen te hangen hoog boven de afgrond. 38 Moulay Idriss

De bouwvak: tadelakt pleister

Onderschrift 3: Tadelaktpleister is een traditioneel materiaal dat op wanden van badkamers en andere ‘natte’ ruimten gebruikt wordt. Het is een leem en kalk mengsel waar olijfoliezeep aan toegevoegd is om het waterbestendig te maken. De naam komt van het Berberwoord voor wrijven, dat verwijst naar de afwerking ervan door met een steen het oppervak in- en glad te wrijven. Maar zelfs wanden gepleisterd met Tadelakt beginnen na een tijdje scheuren te vertonen. Reisgenote Christina in een met Tadelakt gepleisterd vertrek in Marrakesh (8 Marokko ZW)

De bouwvak: Leem

Onderschrift2: Een vervallen Kasba langs de Oued Nfiss in de Hoge Atlas. Leem afkomstig van rivierbeddingen of uit oases wordt vermengd met stroo en mest en gestampt tot een natte brij die in blokken gesneden en gedroogd wordt. Gebouwen worden uit deze blokken opgetrokken en daarna afgesmeerd met een cement van hetzelfde materiaal waar soms kalk aan is toegevoegd om het regenbestendig te maken. Huizen en andere gebouwen die van dit materiaal gebouwd zijn, smelten als het ware weg in de loop van de tijd. Het is een prachtig materiaal maar erg onderhoud gevoelig. En alhoewel koel in het hete klimaat worden ze steeds vaker vervangen door huizen van betonsteen. In Agdz in de Draavallei bijvoorbeeld is de oorspronkelijke stad een verlaten ruïne terwijl een heel nieuwe stad een kilometer verderop aan de grote weg is verrezen. (15 Marokko ZW)

De bouwvak: restauratie

Onderschrift 1: De Bab Guissa in Fes wordt gerestaureerd. Veel oude huizen en gebouwen in de Medina zijn er slecht aan toe. Restauratie is een dure zaak. Stutten zijn vaak het enige dat de gebouwen nog overeind houdt. Het ombouwen van oude huizen tot pensions heeft in Marrakesh de Medina gered van verval. Maar wat is er gebeurd met de mensen die er woonden? Inmiddels lijkt ieder huis daar omgebouwd te zijn. Ik heb eens een kijkje genomen in zo’n Dar die verbouwd werd. Alleen de voordeur leek gespaard. Binnenin was het gebouw volledig gesloopt en was opnieuw opgetrokken uit betonblokken. (57 Fes)