Arganolie

Arfganolie is een veelzijdig product afkomstig uit de pit van de vrucht van de arganboom. De olie heeft vele eigenschappen die het geschikt maken in de cosmetica, het eten en voor medicinale doeleinden. Het werd al door Romeinen gebruikt en is momenteel ook door het Westen ontdekt. In de Soek kan je goedkope zalfjes en lotions kopen waar arganolie in zou moeten zitten. Maar een flesje echte olie is niet goedkoop. De vruchten zijn rijp in juli. Traditioneel bewerken de vrouwen de arganvrucht. Het vruchtvlees wordt als veevoer gebruikt. De noot wordt opengebroken met een steen zodat de pitten vrijkomen waar dan de olie uit geperst wordt. Als de olie in het eten gebruikt wordt, worden de pitten eerst geroosterd. De geroosterde pitten worden vermengt met wat water tot een pasta gemalen in een stenen quern. Vervolgens wordt de olie met de hand uit de pasta geperst. Het restant is ook als veevoer gebruikt. Deze olie is houdbaar voor een aantal maanden en wordt in veel recepten gebruikt. Populair is de dipsaus amlou gemaakt van arganolie, amandelen, pinda’s en honing. De pitten kunnen decennia lang bewaard worden. De arganolie die voor de verkoop is, wordt machinaal geperst en is daardoor langer houdbaar. 50 Marokko ZW

Coöperitives Feminines

Volgens een Marokkaans regeringsbulletin zijn er in het eerste deel van 2013 332 Cooperatives Feminines bijgekomen: gezamenlijke waarde: 4,5 miljoen Dirham (Euro 400.000). Big Business op een kleine schaal. In 2008 deed deze kleinschalige economische bedrijvigheid zijn intrede geholpen door o.a. Oxfam. Het moest de vrouwen in de zeer arme delen van Marokko een mogelijkheid geven om een menswaardig bestaan op te bouwen. Inmiddels is het Groot! Overal zijn werkplaatsen en winkels waar vrouwen hun producten naar toe brengen, produceren en verkopen. Soms zijn de winkels omvangrijk, zoals in Marrakesh en Ouarzazate en soms piep klein zoals in de Ferklah Oase en Tioulit. De producten zijn heel uiteenlopend: veel handwerk, maar ook medicinale producten. De meest bekende en inmiddels uitgebuite Cooperatieves Feminines zijn de producenten van Argan olie. Hun product werd zo populair dat het aan z’n eigen succes ten onder dreigt te gaan. Inmiddels staan overal langs de weg ‘outlets’ die erop voorstaan dat ze Cooperaties Feminines D’Argan zijn, terwijl ze er niets meer mee te maken hebben en ook het geld niet bij de vrouwen meer komt. Desalniettemin is het een geweldig instrument in een economie die dreigt steeds grootschaliger en afhankelijker van ‘imports’ te worden. Op de tekening is Khadija te zien die traditionele patronen borduurt in de Ferkla Oase. (44)

Decoratief smeedwerk

Onderschrift Decoratief

smeedwerk in de Andalusische stijl is erg populair. Bijna ieder raam en balkon is er van voorzien. Helaas is er niet veel variatie in de smeedwerken patronen en daardoor zijn ramen, leuningen en hekken bewerkelijk en saai om te tekenen. 37 Marokko

Plafonds

Onderschrift Plafonds worden gemaakt door rietstengels in een geometrisch patroon over de draagbalken te leggen. Zo ontstaat een attractief patroon en hoeft het plafond niet afgestuukt te worden. Het plafond van mijn kamer in Kasba des Arsts, Agdz 20 Marokko

Deuren

Onderschrift Geen deur is hetzelfde ook niet de moderne huisdeuren uit staalplaat. Oude deuren zoals het prachtige exemplaar op de tekening zijn gemaakt van planken gezaagd uit één boom, waardoor de bochten waarin de stam zich wringt, precies in elkaar passen. Het hang werk is zo oud als de geschiedenis: uitsteeksels die boven en onder in daarvoor bestemde gaten passen. Het sluitwerk is een indrukwekkend schuif en klik systeem dat alhoewel van dik-hout-zaag-met-planken toch elegant is. Staalplaten voordeuren zijn verstevigd en op gevarieerde manieren gedecoreerd met strips van hetzelfde materiaal en bouten met flinke ronde koppen. Deze tekening is gemaakt in een binnenplaats van het museum in de oude gerestaureerde Kasba van de Ferkla Oase . 45 Marokko

Daken

Onderschrift De Andalusische architectuur zoals de Marokkaanse bouwstijl genoemd wordt, heeft heerlijke dakconstructies: verrukkelijk om te tekenen. Alhoewel de meeste daken plat zijn, zijn veel daken voorzien van een helling. De constructie is eenvoudig: op de dragende muren worden balken gelegd afkomstig van bomen die in de buurt voorradig zijn. De balken worden overlegd met bamboestengels die in bepaalde patronen gelegd zijn. Die worden dan belegd met leem of een of andere puntdakconstructie. De dakpannen die veelvuldig en vaak ook heel decoratief gebruikt worden in de bouw, zijn halve pijpen met een groene glazuur typisch voor het aardewerk uit Tamegroute. Het dak van Dar Imlil. (55 Marokko)

De bouwvak: stukadoors

Onderschrift 4: Moulay Idriss ligt op twee molshopen van heuvels. Huizen worden hutje mutje en boven op elkaar tegen de hellingen gestapeld. Plaats voor steigers is er niet. Stukadoors zijn ware acrobaten als ze planken tussen de huizen proberen te hangen hoog boven de afgrond. 38 Moulay Idriss