Verborgen Oasen

De zuidzijde van de Anti Atlas is doorgroefd met door snelstromende rivieren gevormde valleien. De meeste van deze valleien zijn nauw tot zeer nauw. In sommige heeft de regering dammen gelegd om de inmiddels seizoensgebonden of zelfs zeldzame waterstromen er van te weerhouden snel door het zand van de Sahara geabsorbeerd te worden . In plaats daarvan moet het de plaatselijke landbouw helpen voort te bestaan. Het is een precaire balans in het watergebruik en de watervoorraad waarnaar constant gezocht wordt. Maar er zitten valleien tussen waar op de bodem het water eeuwig klatert. Daar vind je bij iedere bocht van de stroom een kleine, nieuwe oase. Een klein paradijsje tussen hoog oprijzende rotswanden. De bewoners zijn zich altijd zeer bewust geweest van de bijzonder positie die ze daar innemen. Ze hebben zich daarnaar gedragen en hebben hun dorpen hoog boven de kruinen van de dadelpalmen gebouwd en daar weer boven, forten. Zoveel klaterend water trekt nieuwsgierigen en kwaadwilligen aan en er is in de nauwe doorgangen door de eeuwen heen veel gevochten: tegen invallen vanuit de Sahara, maar ook tegen elkaar. Onderschrift: Gorges d'Ait Mansour (44 Marokko ZW)

Aan de zuidkant van de Anti Atlas

De zuidgrens van Marokko liep tot 1975 langs de bedding van de rivier de Draa langs de zuidzijde van de Anti Atlas. Na de dood van Franco nam Marokko met toestemming van Spanje, maar zonder medezeggenschap van de lokale bevolking de Spaanse kolonie de Westerse Sahara over. Daarmee strekte het land zich langs de Atlantische Oceaan uit tot aan Mauretanië. Dit deel is serieuze Sahara. In het zuidelijk deel van de Anti Atlas tot aan de Draa is de macht van de Sahara ook al duidelijk voelbaar. De Draa en de stromen die het zouden moeten voeden staan meestal droog en landbouw is schaars. In de laatste decennia is dat duidelijker zichtbaar geworden. Ooit was de Draa een leven gevende rivier en de vele rotstekeningen en archeologische vonsten getuigen er nog van. Als er tegenwoordig regen valt is het meteen met bakken. Zo erg dat er ‘flash floods’ ontstaan met ruïneuze werking. Zoals in het najaar van 2014 toen de zuidkant van de Anti Atlas getroffen werd door heftige overstromingen. Het voordeel was wel dat de stuwmeren weer opgevuld werden en voor het eerst in tien jaar de heuvels weer kleurden met bloemen. En zoals altijd op zo’n bijzonder moment zijn er kinderen die nooit eerder de wilde bloemenweelde gezien hebben. Onderschrift: waar de acacia's staan is het punt waar de ene droge bedding de ander ontmoet.